سال جهش تولید
  • 1399-04-13 16:56
  • كد محتوا:14384
وجه تسمیه محله عاشق آباد گویای سابقه تاريخي اين محله است. واکاوی هویت تاریخی محله عاشق آباد که یکی از محلات بسیار قدیمی اصفهان می باشد، امروزه به جهت در اختیار نداشتن منابع و شواهد تاریخی چنان در هاله ای از ابهام و پیچیدگی است که صحبت پیرامون آن به صورت حدس و گمان میسر است. با این حال می توان گذشته تاریخی عاشق آباد را به دو دوره تقسیم نمود. دوره ای که از زمان شکل گیری تا دوران صفویه یعنی سال۱۰۰۶ هجری قمری(سال انتقال پایتخت صفویان به اصفهان) طول کشید و دوره دوم که از زمان صفویان به بعد می باشد. در مورد دوران ماقبل صفویه، تاریخ عاشق آباد همانند بسیاری از مناطق دیگر دارای تاریخی مبهم و فارغ از اسناد و مدارک قابل دفاع است. موقعیت جغرافیایی این محل به واسطه واقع شدن در دشتی حاصلخیز از قدیمالأیام محل آمد و شد اقوام و طوایف مختلف بوده است. بنا به تأیید اصفهان شناسان برجسته واژه عاشق آباد برگرفته از اشک آباد است که به مرور زمان در اشکال مختلفی همچون ارشک آباد، آرشاک آباد، آشاک آباد، آشقآباد و نهایتاً عاشق آباد مورد استعمال قرار گرفته است. اشک آباد یادگاری است از دوران اشکانیان که حدود سال ۲۵۰ قبل از میلاد به قدرت رسیدند و به مرور زمان به واژه عاشق آباد تغییر یافته است؛ همان اتفاقی که برای عاشق آباد پایتخت ترکمنستان رخ داده است و از اشک آباد به عشق آباد تغییر نام یافته است. تعمق در وجه تسمیه محلات پیرامون عاشق آباد خود گویای این مطلب است که این منطقه دارای سابقه طولانی است. وجود مزارع اطراف عاشق آبادکه با کمی تأمل در نام آنها به اسامی برخورد می کنیم که همگی بار تاریخی زیادی را به یدک می کشند همچون عشق-آبادی، چهل دختران که برگرفته از افسانه باستانی مربوط به تاریخ ایران باستان می باشد، مزرعه هرمزان که پیرامون این نام و وجه تسمیه آن می توان مطالب بسیاری را ذکر نمود و صحراها و مزارع دیگر. اطلاع و آگاهی ما پیرامون تاریخ عاشق آباد قبل از دوران صفویه همانگونه که ذکر شد محدود به آثار و قراین تاریخی است، اما با انتخاب اصفهان به عنوان پایتخت در عصر صفوی عاشق آباد وارد مرحله ای جدید از تاریخ خود می¬شود که در آن مردمان این محل نقشی پر رنگ در فتوحات عصر شاه عباس اول داشتند. در این دوران ما با مراجعه به کتب تاریخی عصر صفوی با شخصیتی به نام پهلوان حسین عاشق آبادی آشنا می شویم که در جریان محافظت از شهرهای نجف و کربلا به عنوان فرمانده تیراندازان سپاه صفوی به همراه سایر تیراندازان عاشق آبادی مانع از تصرف این دو شهر توسط سپاه عثمانی می گردد. اسکندربیک منشی مخصوص شاه عباس در جلد سوم کتاب عالم ارای عباسی به تفصیل شرح ماجرا را توضیح می دهد و ضمن برشمردن صفات او به مجالست او با شخص شاه عباس اول و شیخ بهایی اشاراتی نیز دارد. از دیگر شخصیت های معروف عاشق آبادی معاصر صفویان می توان به عارف کامل ملا عبدالقادر عاشق آبادی از عرفا و صوفیان مشهور عصر صفوی نام برد که با مراجعه به کتاب وقایع السنین والأعوام خاتون آبادی و تذکره نصرآبادی پیرامون شخصیت او می توان اطلاعاتی را به دست آورد. استاد محمدتقی خوشنویس معروف عصر قاجار که از نوادگان شیخ عبدالقادر عاشق آبادی بود از اساتید مسلم خط به حساب می آمد که اولین قرآن نستعلیق همراه با ترجمه فارسی را نوشته است که امروزه به عنوان اثری ملی در کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی نگهداری می شود. از جمله روحانیون معروف عاشق آباد در عصر قاجار می توان به آشیخ علی عاشق آبادی اشاره نمود که از محضر مراجع بزرگ آن زمان کسب فیض نمود و در سنین جوانی در بیست وسه سالگی به درجه اجتهاد نایل آمد و از همدوره های آیت الله شفتی قاضی القضات و شیخ¬الإسلام اصفهان بود. از دیگر علمای محل که نقش خطیری در جریانات انقلاب و راهپیمایی های ضد حکومت شاهنشاهی داشت مرحوم حاج شیخ احمد منهاجی پدر شهید علی منهاجی می باشد. منبع: رصدخانه فرهنگي اجتماعي اصفهان. (1395). شناسنامه فرهنگي اجتماعي محلات شهر اصفهان، فاز اول. اصفهان: انتشارات سازمان فرهنگي تفريحي شهرداري اصفهان.